ဂျပန်နိုင်ငံတွင် bachelor ဘွဲ့ရယူလိုသူအတွက် အဓိကလမ်း ၃ မျိုးရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသင် ဘွဲ့ကြိုသို့ တိုက်ရိုက်လျှောက်နိုင်သည်၊ ဂျပန်ဘာသာသင်ဘွဲ့ကြိုအတွက် EJU စသည့်စာမေးပွဲဖြေ၍ လျှောက်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ပညာရေးမှတ်တမ်းက တိုက်ရိုက်ဝင်ခွင့်နှင့် မကိုက်လျှင် သတ်မှတ်ထားသော university preparatory course ကို အရင်တက်နိုင်သည်။ ဂျပန်ဘာသာကျောင်းတက်ခြင်းသည် bachelor ဘွဲ့ရခြင်းမဟုတ်သလို၊ vocational school မှရသည့်အရည်အချင်းသည် တက္ကသိုလ် bachelor နှင့် မတူပါ။ ထို့ကြောင့် “ဂျပန်သွားနိုင်မလား” ဟုမစဉ်းစားမီ “နောက်ဆုံးတွင် ဘယ်ဘွဲ့ကို ရချင်သလဲ” ကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်ပါ။
ဘွဲ့ကြို၊ ဂျပန်ဘာသာကျောင်းနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကျောင်း ဘာကွာသလဲ
ဂျပန်တက္ကသိုလ်၏ ပုံမှန်ဘွဲ့ကြိုသည် အများအားဖြင့် ၄ နှစ်ဖြစ်ပြီး ပြီးဆုံးလျှင် bachelor ဘွဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာ၊ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာနှင့် ဆေးဝါးပညာအချို့မှာ ၆ နှစ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤစာမျက်နှာများသည် ၄ နှစ် bachelor ကို အဓိကထားသည်။
ဂျပန်ဘာသာကျောင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘာသာစကားနှင့် နောက်တစ်ဆင့်ပညာရေးအတွက် ပြင်ဆင်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားသင်ပြီးနောက် တက္ကသိုလ်လျှောက်ရမည်ဖြစ်၍ “ဘာသာကျောင်းဝင်ခွင့်ရခြင်း” ကို “တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်ရခြင်း” ဟု မတွက်သင့်ပါ။ Specialized training college သို့မဟုတ် vocational school သည် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှုကို အဓိကထားသည်။ မိမိရည်မှန်းချက်က bachelor ဖြစ်လျှင် ကျောင်းအမည်ထက် သင်တန်းပြီးဆုံးချိန်တွင် ပေးမည့် degree ကို တရားဝင်စာမျက်နှာပေါ်တွင် စစ်ဆေးပါ။
ရွေးချယ်ရာတွင် ဒီမေးခွန်း ၃ ခုကို ရေးချပါ။ (၁) bachelor လိုသလား၊ အလုပ်အကိုင်လက်မှတ်လိုသလား၊ (၂) ဘာသာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဖြင့် အဆုံးထိသင်လိုသလား၊ ဂျပန်ဘာသာဖြင့်သင်နိုင်သလား၊ (၃) ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးနှင့် အချိန်မည်မျှ အသုံးပြုနိုင်သလဲ။
လမ်းကြောင်း ၁ — အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တိုက်ရိုက်လျှောက်ခြင်း
ဂျပန်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သင်ယူပြီး bachelor ရနိုင်သော program များရှိသည်။ ဥပမာ Waseda University သည် undergraduate school ၆ ခုတွင် English-based degree program များကို ဖော်ပြထားပြီး လျှောက်ချိန်တွင် ဂျပန်ဘာသာအရည်အချင်းကို မတောင်းပါ။ သို့သော် “တက္ကသိုလ်တစ်ခုလုံး အင်္ဂလိပ်လိုသင်သည်” ဟု မဆိုလိုပါ။ Program အမည်၊ major၊ degree၊ သင်ကြားဘာသာနှင့် ၄ နှစ်လုံးတွင် လိုအပ်သည့်ဘာသာကို တစ်ခုချင်းစစ်ရမည်။
တိုက်ရိုက်လျှောက်ရာတွင် အထက်တန်းမှတ်တမ်း၊ ပြီးဆုံးကြောင်းလက်မှတ်၊ အကြံပြုစာ၊ personal statement၊ English test နှင့် SAT၊ ACT၊ IB သို့မဟုတ် A-Level ကဲ့သို့ academic result များကို program အလိုက် တောင်းနိုင်သည်။ ကျောင်းတစ်ခုက SAT လက်ခံသည်ဆိုတိုင်း major အားလုံးက တူညီသောဘာသာရပ်နှင့် အနိမ့်ဆုံးရမှတ်တောင်းမည်ဟု မယူဆပါနှင့်။ လျှောက်မည့်နှစ်၏ guideline ကိုသာ အဆုံးအဖြတ်အဖြစ် သုံးပါ။
ဤလမ်းသည် English-medium အထက်တန်းတက်ထားသူ၊ academic writing နှင့် interview ကို အင်္ဂလိပ်လို ပြနိုင်သူ၊ ဘာသာရပ်ကို စောစောရွေးထားသူအတွက် သင့်တော်သည်။ ရွေးချယ်စရာများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသင် bachelor နှိုင်းယှဉ်ချက် တွင် ဆက်ကြည့်နိုင်သည်။
လမ်းကြောင်း ၂ — ဂျပန်ဘာသာဖြင့် EJU ဖြေပြီး လျှောက်ခြင်း
ဂျပန်ဘာသာသင်ဘွဲ့ကြိုကို လျှောက်ရာတွင် တက္ကသိုလ်အများအပြားက EJU ရမှတ်ကို အသုံးပြုသည်။ EJU တွင် Japanese as a Foreign Language၊ Science၊ Japan and the World နှင့် Mathematics ရှိပြီး မိမိလျှောက်မည့်တက္ကသိုလ်က သတ်မှတ်သည့်ဘာသာကို ရွေးဖြေရသည်။ EJU လျှောက်ပြီးရုံဖြင့် တက္ကသိုလ်ကို လျှောက်ပြီးသားမဖြစ်ပါ။ EJU ရမှတ်ရပြီးမှ တက္ကသိုလ်၏ application၊ document screening၊ interview သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်စာမေးပွဲကို ထပ်လုပ်ရနိုင်သည်။
ဤလမ်းသည် ဘာသာရပ်ရွေးချယ်မှု ပိုကျယ်နိုင်သော်လည်း academic Japanese ကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ရန်လိုသည်။ JLPT အောင်လက်မှတ်တစ်ခုရှိရုံဖြင့် EJU ကို အလိုအလျောက် အစားထိုးနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ စာမေးပွဲများ၏ ကွာခြားချက်ကို EJU၊ JLPT နှင့် English Test လမ်းညွှန် တွင် စစ်ဆေးပါ။
လမ်းကြောင်း ၃ — ပြင်ဆင်သင်တန်းမှတစ်ဆင့် လျှောက်ခြင်း
ဂျပန်တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်အတွက် ပုံမှန်အခြေခံမှာ formal school education ၁၂ နှစ်ပြီးမြောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၂ နှစ်မပြည့်သော ပညာရေးစနစ်ဖြင့် အထက်တန်းပြီးသူအချို့သည် MEXT သတ်မှတ် university preparatory course ပြီးမှ လျှောက်နိုင်သည်။ သို့သော် qualification၊ national examination နှင့် တက္ကသိုလ်၏ individual eligibility screening ကြောင့် တိုက်ရိုက်အရည်အချင်းရနိုင်သည့် လမ်းလည်းရှိသည်။ “မြန်မာမှလာသူတိုင်း preparatory course တက်ရမည်” သို့မဟုတ် “မည်သူမျှ မလို” ဟု တစ်မျိုးတည်း မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။
အကောင်းဆုံးနည်းမှာ အထက်တန်းပြီးဆုံးလက်မှတ်၊ တက်ခဲ့သည့်နှစ်အားလုံး၏ အမှတ်စာရင်း၊ သင်ရိုးအမည်နှင့် နိုင်ငံအဆင့်စာမေးပွဲရလဒ်ကို စုစည်းပြီး လျှောက်မည့်တက္ကသိုလ်၏ ဝင်ခွင့်ဌာနထံ အရည်အချင်းစစ်ဆေးပေးရန် တောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ အေးဂျင့်၏ နှုတ်ပြောစကားထက် တက္ကသိုလ်၏ စာဖြင့်အတည်ပြုချက်ကို သိမ်းထားပါ။ MEXT ပညာသင်ဆုလမ်းတွင်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်ပြင်ဆင်သင်တန်း ပါနိုင်သော်လည်း တိုက်ရိုက်နေရာချထားသည့် အခြေအနေမှာ သီးခြားဖြစ်သည်။
မိမိပညာရေးမှတ်တမ်းနှင့် ကိုက်ညီသောလမ်းကို ဘယ်လိုရွေးမလဲ
ပထမဆုံး spreadsheet သို့မဟုတ် စာရွက်တစ်ရွက်တွင် program တစ်ခုစီအတွက် “degree၊ သင်ကြားဘာသာ၊ eligibility၊ test၊ deadline၊ ပထမနှစ်ကုန်ကျစရိတ်” ကို ရေးပါ။ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင်မဖြည့်နိုင်သေးသည့်အကွက်များကိုသာ admissions office သို့မေးပါ။ ဒီနည်းက တက္ကသိုလ်အမည်ကြီးမကြီးထက် မိမိနှင့် ကိုက်ညီမှုကို မြင်စေသည်။
အင်္ဂလိပ်လမ်းကို ရွေးလျှင်လည်း နေ့စဉ်ဘဝနှင့် internship အတွက် ဂျပန်စာကို အစောပိုင်းကတည်းက သင်ပါ။ ဂျပန်ဘာသာလမ်းကို ရွေးလျှင် EJU ဘာသာရပ်ကို major မရွေးမီ မဖြေပါနှင့်။ မိသားစုနှင့်အတူ ၁ နှစ်နှင့် ၄ နှစ် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ် ကို တွက်ပြီး scholarship မရသည့်အခြေအနေအတွက်ပါ အစီအစဉ်ထားပါ။
လျှောက်လွှာမတင်မီ နောက်ဆုံးစစ်ဆေးရန် checklist တစ်ခုလုပ်ပါ။ Degree အမည်နှင့် standard duration ကို program official page မှ ကူးရေးထားသလား၊ ၄ နှစ်လုံး၏ teaching language ကို အတည်ပြုပြီးပြီလား၊ မိမိ graduation certificate ဖြင့် eligibility ရမရ admissions office ထံမေးပြီးပြီလား၊ required test အားလုံးကို deadline မတိုင်မီ ဖြေနိုင်သလား၊ scholarship မရလျှင် ပထမနှစ်ငွေကို ပေးနိုင်သလားဟု စစ်ပါ။ “Yes” မဖြေနိုင်သေးသည့်အချက်ကို အရင်ရှင်းပြီးမှ application fee ပေးခြင်းက အလဟဿကုန်ကျမှုကို လျော့စေသည်။
မိဘနှင့်ကျောင်းသားက တာဝန်ခွဲလုပ်လျှင် ပိုလွယ်သည်။ ကျောင်းသားက curriculum၊ tests နှင့် statement ကို တာဝန်ယူနိုင်ပြီး မိဘက fee due dates၊ bank documents နှင့် emergency plan ကို စစ်နိုင်သည်။ နှစ်ဖက်လုံးက university email reply နှင့် guideline PDF ကို တူညီသော folder ထဲ သိမ်းထားပါ။ Admission year ပြောင်းလျှင် အဟောင်း checklist ကို မိတ္တူကူးပြီး deadline နှင့် fee ကို အစမှပြန်စစ်ပါ။